Về mục tiêu, phương pháp N - lớn chủ yếu nhằm thu thập những cứ liệu về các biến, đo lường những thay đổi ở từng mặt, từng khía cạnh nhất định nào đó của một hiện tượng xã hội, nhằm giải thích các biến số và những thay đổi quan sát được, và nhằm kiểm nghiệm (chứng minh chấp nhận hay loại bỏ giả thiết ) tri thức lý luận. Trong khi đó, phương pháp n - nhỏ chủ yếu nhằm tìm hiểu, xem xét kỹ lưỡng một hiện tượng xã hội nhất định nào đó với tư cách là một chỉnh thể; nhằm phát hiện và giải thích cái chung, cái ổn định, cái bất biến trong những cái riêng phong phú đa dạng và không ngừng biến đổi, và nhằm vận dụng, phát triển tri thức lý luận.
Về cách tiếp cận, phương pháp N - lớn tập trung vào phân tích và suy luận về những mối liên hệ nhân quả đơn giản ( ví dụ A - học vấn thấp là nguyên nhân của B - thu nhập thấp ) và có tính xác xuất ( ví dụ, chị X có học vấn cao thì sẽ có nhiều khả năng thu nhập cao
hơn so với chị Y có học vấn thấp ). Trong khi đó, phương pháp n - nhỏ tập trung vào giải thích một cách tổng hợp và có tính lịch sử cụ thể về mối liên hệ nhân quả phức tạp ( ví dụ, trong điều kiện c - ở nông thôn miền Bắc Việt Nam, cùng với D - sức khoẻ yếu, E " nhiều con, F - ít vốn thì A - học vấn thấp là nguyên nhân của B - thu nhập thấp ).
Ngoài ra, sự khác biệt cơ bản giũa hai phương pháp còn là ở chỗ phương pháp N-lớn, tức các số' liệu định lượng được phân tích dưới dạng các giá trị bằng sô, còn phương pháp n-nhỏ, tức các tư liệu định chất được phân tích dưới dạng ngôn ngữ của đổì tượng nghiên cứu. Với đặc điểm này, các tư liệu định chất thể hiện sâu sắc hơn tình cảm đối với người được nghiên cứu. Ví dụ một mô tả chi tiết cuộc sông của các bà mẹ cô đơn thường dê gây xúc động hơn là một báo cáo với các sô liệu vê thu nhập, mức sống...của họ.
Như vậy sau khi cân nhắc, so sánh kỹ lưỡng hai phương pháp trên có thể khẳng định rằng điều tốt hơn cả, và hoàn toàn có cơ sở, là kết hợp chúng hơn là chỉ biết dựa vào phương pháp này mà bỏ qua phương pháp kia.
Điều cuối cùng cần lưu ý ở đây có liên quan tới phương pháp xử lý cứ liệu. Một trong những lý do để phương pháp N - lớn được ưa dùng là khả năng vi tính hoá công việc xử lý sô liệu. Hiện nay các chương trình xử lý thông kê trên máy vi tính như SYSTAT, SPSS, SAS, STATA trỏ nên thông dụng trên thế giới. Với chương trình xử lý, ví dụ, SPSS đang được sử dụng rộng rãi ở Việt Nam, người nghiên cứu có thể " gọi ra " bất kỳ con số hay hệ số tính toán nào một cách rất nhanh chóng. Có thể nói công việc xử lý toán thông kê xác xuất phức tạp, tỷ mỉ phải làm thủ công trước đây giờ đã có thể thực hiện dễ dàng như một " trò chơi điện tử
Tuy nhiên việc " xử lý bằng máy vi tính " không hề đồng nghĩa với việc tìm ra được những bằng chứng và những con sô' xác thực. Bởi vì các kết quả mà máy vi tính đưa ra chỉ có thể đúng đắn khi các cứ liệu đầu vào là xác thực và trong sạch. Điều này hơn một lần nữa khẳng định tầm quan trọng, tính nhất quán, lô gích của công trình nghiên cứu xã hội học thực nghiệm cấu thành từ các phương pháp tư duy xã hội học, phương pháp thu thập cứ liệu và phương pháp xử lý cứ liệu và trình bày kết quả.
(Còn tiếp…..)
Đọc thêm tại:
Đọc thêm tại:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét