Thứ hai, mặc dù phương pháp nghiên cứu xã hội học đang trỏ nên rất phổ biến nhưng vẫn chưa thông nhất tên gọi và cách phân loại các phương pháp nghiên cứu cụ thể. Ví dụ, cùng một phương pháp người này gọi là phương pháp phỏng vấn người kia gọi là phương pháp phát vấn (điều tra). (Xem: Phạm Đình Huỳnh và Phạm Chiến Khu, 1995; Phạm Tất Dong, Nguyễn Sinh Huy và Đỗ Nguyên Phương, 1995).
Có rất nhiều cách phân loại phương pháp nghiên cứu. Để thuận tiện có thể chia các phương pháp hiện có thành hai nhóm lớn là phương pháp thu thập cứ liệu và phương pháp xử lý cứ liệu (phương pháp chọn mẫu là nhằm đảm bảo cứ liệu thu thập có tính đại diện cao).
Tuỳ thuộc vào mục tiêu, đối tượng và ý tưởng nghiên cứu mà nhà phụ nữ học lựa chọn phương pháp cụ thể để thu thập và xử lý cứ liệu thu được. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng có tính chất quyết định hàng đầu của khâu xác định vấn đề và thao tác khái niệm nghiên cứu. Có thế hình dung nghiên cứu phụ nữ, cũng như các nghiên cứu xã hội học như một tảng băng mà phần nổi trên mặt nước là phần thư thập và xử lý cứ liệu còn phần chìm dưới nước (chiếm tới 2/3 khôi lượng) chính là phần công việc tư duy bằng khái niệm xã hội học. Hơn thê nữa, có thể nói tư duy xã hội học là sợi chỉ đỏ xuyên suốt toàn bộ chu trình nghiên cứu xậ hội học từ khâu xây dựng đề án nghiên cứu, thu thập, xử lý cứ liệu và trình bày kết quả.
Thứ ba, đa số các nhà nghiên cứu xã hội học hiện nay ở nước ta chủ yếu dựa vào các phương pháp thu thập cứ liệu theo nguyên tắc "càng nhiều càng tốt Nghĩa là người nghiên cứu thường quan tâm tới việc tăng số lượng mẫu ký hiệu N (ví dụ sô' người, số hộ gia đình, số doanh nghiệp). Vì vậy phương pháp phỏng vấn bằng phiếu câu hỏi và phỏng vấn trực tiếp được coi là phương pháp xã hội học cơ bản và được sử dụng phổ biến.
Mặc dù phương pháp này có những ưu điểm của mình song nghiên cứu phụ nữ không vì thế mà bỏ qua một số phương pháp khác, trong sô' này có các phương pháp như nghiên cứu tình huống (còn gọi là nghiên cứu trường hợp, phương pháp điển cứu) và phỏng vấn sâu. Nếu nhóm các phương pháp trên có thể gọi là phương pháp N - lớn (mẫu lớn có khi tới hàng nghìn) thì nhóm phương pháp này có thể gọi là phương pháp n - nhỏ (mẫu nhỏ thậm chí một vài trường hợp)
Một số người phân loại những phương pháp này thành phương pháp định lượng và phương pháp định tính (đúng hơn phải là định chất). Song cách phân loại đó chưa xác đáng vì định lượng và định chất là hai mặt của bất kỳ một nghiên cứu xã hội học nào, của bất kỳ phương pháp nghiên cứu nào. Thực vậy, nhà nghiên cứu nào cũng mong muôn và cố lựa tìm cho ra " những con sô biết nói ", tức định lượng và phát hiện cho bằng được những quy luật, thuộc tính, tức định chất có thể chứng minh, kiểm nghiệm trong thực tế. Ngoài sự khác nhau dễ nhận thấy về số lượng mẫu ( N - lớn, n - nhỏ ) người nghiên cứu cần chú ý tới một sô' khác biệt cơ bản đê lựa chọn và sử dụng có hiệu quả những phương pháp nghiên cứu này.
(Còn tiếp…..)
Đọc thêm tại:
Đọc thêm tại:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét